آشنايي با ترمينال تابلو برق و انواع آن
ترمينال تابلو برق چيست؟
با انواع ترمينال تابلو برق آشنايي داريد؟
در ترمينال تابلو برق از چه رنگهاي استفاده ميشود؟
انواع اتصالات در ترمينال تابلو برق چگونه است؟
بهصورت كلي تابلو برق يك محفظه از جنس فلز است كه تعدادي قطعه الكتريكي و حتي پنوماتيكي را در خود جا داده است. اين قطعات ميتوانند شامل انواع مختلفي از قطع كنندهها و وصلكنندهها، سوئيچها، كليدهاي فيوز، فيوزهاي HRC، ترمينالها، كنتاكتورها، جداكنندههاي بدون بار و… باشند. تقسيمبنديهاي متعددي براي تابلوهاي برق وجود دارد كه يكي از مهمترين آنها تقسيمبر اساس ولتاژ اسمي تجهيزات و تابلو هست.
ترمينال تابلو برق يا پايانههاي برق تجهيزاتي هستند كه از آنها بهمنظور ايجاد اتصالات مختلف در انواع سيستمهاي برقي و تابلوهاي برق استفاده ميشود. به زبان سادهتر، كار ترمينال برق ايجاد يك اتصال موقتي محكم و مطمئن بين حداقل دو سيم برق است.
ازآنجاييكه روشهاي ديگر اتصال نظير اتصال با انواع چسبها روشهاي ايمن و مطمئني نيستند، استفاده از ترمينالهاي برق جايگزين مناسب و شكيلي براي ديگر روشهاي اتصال محسوب ميشود. ترمينال تابلو برق همانگونه كه از اسمش مشخص است يك رابط بين برق ورودي به تابلو و برقهاي توزيعشده از تابلو است.
[toc]
انواع ترمينال برق
با توجه به كاربرد فراوان و مهم اين قطعات در صنعت برق، ترمينالها در انواع گوناگوني توليد ميشوند كه هركدام داراي يك سري ويژگيهاي خاص ميباشند. از انواع مختلف ترمينالهاي برق ميتوانيم به ترمينال ريلي، ترمينال سراميكي، ترمينال شاخهاي و آمپليفاير اشاره نماييم. البته هر يك از اين انواع خود شامل چندين نوع ترمينال ديگر ميشوند. براي مثال ترمينالهاي ريلي شامل دستههاي ترمينال ريلي عادي، ريلي فشاري، ريلي دوطبقه، ريلي چندطبقه و ريلي داراي فيوز ميشوند.
در ادامه بهاختصار ويژگي هركدام از اين ترمينالها را بررسي خواهيم كرد.
ترمينال ريلي: اين نوع ترمينال برق از پركاربردترين قطعات مورداستفاده در تابلوهاي برق هست. طراحي ترمينالهاي ريلي به سبك كشويي است. علت اين مدل طراحي جهت بهكارگيري سبك مدولار در آن است كه طبق اين سبك تعداد ترمينالها را ميتوان روي ريلها كم يا زياد نمود.
۱. ترمينال ريلي معمولي: سادهترين نوع ترمينالهاي ريلي ترمينالهاي ريلي عادي هستند. اتصال سيمها از طريق پيچهاي موجود بر روي ترمينال انجام ميشود.
۲. ترمينال ريلي درپوش دار: اين نوع ترمينالها معمولاً در مصارف صنعتي كاربرد دارند و معمولاً داراي يكرويه پلي كربناتي ميباشند. نصب آسان، عدم نياز به ابزار و تجهيزات خاص جهت نصب، ابعاد كوچك و درنتيجه امكان به كار بردن تعداد بيشتري از آن، تحمل دمايي بالا و مقاومت بالا در برابر ضربات ازجمله ويژگيهاي اين نوع ترمينال ريلي ميباشند.
ترمينال برق فشاري: نوع بعدي ترمينال مورداستفاده در تابلوهاي برق، ترمينالهاي فشاري هستند كه تحت عنوان كانكتور فشاري نيز از آنها ياد ميشود. عملكرد اين نوع ترمينال مشابه ترمينالهاي برق معمولي است و تنها تفاوت آنها در نحوه اتصال سيمها با قطعه است. در حقيقت متصل كردن سيمها به ترمينال فشاري سادهتر است. علاوه بر اين ترمينالهاي برق فشاري معمولاً داراي قيمت ارزانتري هستند.
ترمينال ريلي چندطبقه: در مدل چندطبقه، تعداد دو يا بيشتر از دو عدد ترمينال بر روي يكديگر سوار ميشوند. ترمينالهاي چندطبقه ميتوانند تركيبي از ترمينالهاي معمولي و فشاري باشند.
ترمينال ريلي داراي فيوز: در اين ترمينالها يك فيوز كوچك شيشهاي وجود دارد و در صورت افزايش مقدار جريان از ميزان مشخصي، سيم باريك فلزي موجود در آن ذوبشده و سبب قطع جريان خواهد شد. ترمينالهاي فيوز دار بيشتر براي جريانهاي آنالوگ و برق مستقيم كاربرد دارند.
ترمينال ارت تابلو برق صنعتي: اين ترمينالها كه بهصورت استاندارد به رنگ سبز و زرد هستند كه علاوه بر اتصال سيمها در طرفين، داراي يك قطعه مسي بوده كه سبب اتصال خود ترمينال به ريل ميشود. وجود اين قطعه مسي باعث ميشود كه اين نوع ترمينال نسبت به ساير ترمينالها مقداري گرانتر باشد. در اين سيستمها ريل به سيني متصل ميشود، سيني هم به تابلو و تابلو به در وصل ميشود. اتصالات ذكرشده سبب ميشود كه تمامي نقاط و قطعات لازم تابلو به هم متصل بوده و هيچ مشكلي از بابت ارتينگ نداشته باشيم.
براي اطلاع از ويژگي ساير قطعات موجود در تابلوهاي برق مانند انواع كنتاكتورها ميتوانيد به مقاله كنتاكتور مراجعه نماييد.
سايز ترمينال تابلو برق
سايز ترمينال برق درواقع عددي است كه اندازه قطر سيم واردشده به داخل ترمينال را نشان ميدهد. به اين پارامتر نمره ترمينال نيز گفته ميشود. سايز سيمها نيز بستگي به كاربرد و سيستم مصرفكننده موردنظر خواهد داشت. سايز ترمينال تابلو برق ميتواند شامل اعدادي مانند ۵/۲، ۴، ۶،۱۰ و… ميليمتر باشد.
استاندارد رنگ ترمينال تابلو برق
پيشتر گفتيم كه رنگ استاندارد براي ترمينالهاي ارت سبز و زرد است؛ اما ديگر رنگهاي استاندارد ترمينالهاي تابلو برق چگونه است؟
رنگ ترمينالهاي مربوط به سه فاز قدرت عبارت هستند از قرمز، زرد، سبز و آبي. ترتيب اين رنگها ميتواند به دو صورت قرمز– زرد– سبز يا قرمز– زرد– آبي باشد؛ كه هر رنگ به ترتيب نشاندهنده فازهاي R، S و T است. در حالت اول براي سيم نول از رنگ آبي و در حالت دوم از رنگ سبز براي سيم نول استفاده ميشود. جهت استعلام قيمت تابلو برق به مشاوران پرشين تكنيك مراجعه كنيد.
انواع اتصال در ترمينالها
اتصال پيچي: ميتوان به جرات اين نوع اتصال را پركاربردترين اتصال در ترمينالهاي برق دانست. روي بلوك ترمينال چندين پيچ وجود دارد كه سيم موردنظر با شل كردن پيچ در زير آن قرار ميگيرد. ساختار اتصالات پيچي بسيار ساده است و براي نصب يا حذف سيمها فقط به يك پيچگوشتي ساده نياز داريم.
اتصال فنري: مزيت اتصال فنري در نصب و جداسازي سريع سيمها و همچنين استحكام و ايمني بالا در آنها هست.
اتصال فشاري يا PIT: اين اتصال بسيار ساده است و به هيچ ابزار خاصي نياز ندارد. انتهاي سيمها در اين اتصال داراي يك بست مخصوص پرس شده هستند و با فشردن در داخل حفره ترمينال در جاي خودشان قرار ميگيرند.
ترمينال بااتصال سريع: مزيت اين ترمينالها در اين است كه به اپراتور اجازه ميدهد تا سيم را بدون نياز به لخت كردن در اتصال استفاده كند. همچنين يك اتصال ايزوله به وجود ميآورد كه از خوردگي و تضعيف سيم در طول زمان جلوگيري ميكند.
ترمينال بااتصال داراي مانع: به دليل وجود يك بست حلقهاي در انتهاي سيم در اين نوع ترمينال سبب ايجاد يك اتصال بسيار محكم شده كه كاربرد آن در صنايع حملونقل فراوان است.
جمع بندي
ترمينالها اجزاي جداييناپذير تابلوهاي برق و ديگر سيستمهاي الكترونيكي هستند كه در انواع، اشكال و براي كاربردهاي متفاوت ساخته ميشوند. در اين متن ابتدا به بررسي ويژگيهاي ترمينالها و بهخصوص ترمينالهاي مورداستفاده در تابلو برق پرداخته شد و سپس استاندارد رنگ ترمينالها و همچنين انواع اتصالات مورداستفاده بر روي ترمينال موردبررسي قرار گرفت.
برچسب: ،
